13 Kasım 2026

Deneme sonrasında yanlış defterine hangi soruların gireceği, kaydın nasıl yapılacağı ve defterin tekrar düzeninin nasıl kurulacağı.

Yanlış defteri ne işe yarar?

Deneme çözen öğrencilerin çoğu sonucu görür, netini not eder ve bir sonraki denemeye geçer. Birkaç hafta sonra aynı konudan, hatta aynı tuzaktan yeniden puan kaybeder. Yanlış defteri bu döngüyü kırmak için tutulur. Defter, öğrencinin kendine özgü hata haritasıdır: hangi konularda bilgi eksiği olduğunu, hangi soru tiplerinde dikkat dağıldığını ve hangi durumlarda süre yetmediğini somut olarak gösterir.

Kitaplardaki konu anlatımları herkes için aynıdır, bu defter ise yalnızca o öğrencinin ihtiyacına göre oluşur. Bu yüzden sınava yaklaşan dönemde en değerli tekrar kaynağı haline gelir. Son haftalarda yüzlerce sayfalık kaynakları baştan okumak mümkün değildir; ama iyi tutulmuş bir hata defteri birkaç akşamda gözden geçirilebilir ve öğrenciye en çok puan kaybettiren noktaları yeniden hatırlatır.

Hangi sorular yanlış defterine girmeli?

Her yanlış değil, öğretici olan yanlış deftere girer.

Her yanlış soruyu deftere yazmaya çalışmak, defteri kısa sürede yönetilemez hale getirir. Deftere girmesi gereken üç tür soru vardır: 1) Konuyu bilmediği için yanlış yapılan ya da boş bırakılan sorular. 2) Konuyu bilmesine rağmen yöntemi bulamadığı, çözüme başlayamadığı sorular. 3) Doğru yapılmış olsa bile tahminle işaretlenmiş, emin olunmayan sorular. Bu üçüncü grup çoğu öğrencinin atladığı ama en çok işe yarayan kısımdır.

Basit bir işlem hatası ya da şıkkı yanlış kodlama gibi bir kerelik dikkatsizlikler için sorunun tamamını deftere geçirmek gerekmez. Bunlar defterin son sayfasındaki 'dikkat listesi'ne tek satırla yazılır: 'Olumsuz soru kökünü atladım', 'Birimi çevirmedim' gibi. Bu liste uzadıkça öğrenci kendi dikkat alışkanlıklarını tanımaya başlar ve deneme sırasında bu noktalara özellikle dikkat eder.

Yanlış defteri nasıl tutulur? Bir sayfanın yapısı

Her soru için yaklaşık yarım sayfa ayrılır ve sayfa dört parçaya bölünür. Üst kısma sorunun kendisi gelir; soru kesilip yapıştırılabilir, fotoğrafı basılabilir ya da kısa sorularda elle yazılabilir. Hemen altına küçük bir etiket satırı eklenir: ders, konu, denemenin tarihi ve hatanın türü. Hata türü için bilgi eksiği, yöntem eksiği, dikkat hatası ve süre sorunu gibi sabit dört kategori kullanmak, sonradan sayfaları gruplamayı kolaylaştırır.

Sayfanın üçüncü bölümüne doğru çözüm öğrencinin kendi el yazısıyla yazılır. Çözüm kitabındaki açıklamayı aynen kopyalamak yerine adımları kendi cümleleriyle yazmak, öğrenmeyi kalıcı kılar. Son bölüm ise tek bir cümlelik 'ders' satırıdır: 'Bu tip soruda önce oranı kur', 'Paragrafta yazarın görüşü ile aktarılan görüşü ayır' gibi. Bu satır, aylar sonra defteri hızlıca gözden geçirirken asıl okunacak kısımdır.

Defteri ders ders ayırmak da işe yarar. Tek bir kalın defterde her derse ayrı bölüm açılabilir ya da her ders için ince bir defter tutulabilir. Dijital not uygulamaları da kullanılabilir; ancak elle yazmanın hatırlamaya katkısı göz ardı edilmemelidir.

Deneme sonrası analiz ile defter nasıl birleşir?

En verimli düzen, denemenin aynı gün içinde analiz edilmesidir. Deneme bittikten sonra kısa bir mola verilir, ardından cevap anahtarıyla kontrol yapılır. Önce yanlış ve boş sorular, ardından tahminle doğru yapılan sorular işaretlenir. Bu soruların her biri, cevaba bakmadan bir kez daha çözülmeye çalışılır. Ancak bu ikinci denemede de çözülemeyen sorular için çözüm incelenir ve deftere kayıt yapılır.

Analizin sonunda deneme kâğıdının üzerine küçük bir özet yazılır: kaç soru bilgi eksiğinden, kaç soru dikkatten, kaç soru süreden kaybedildi? Birkaç denemenin özeti yan yana konduğunda, öğrencinin asıl sorununu gösteren bir tablo ortaya çıkar. Bu tablo, kaç deneme çözüleceği ve denemeler arasında ne kadar konu çalışması yapılacağı gibi kararlara da yön verir; bu dengeyi kaç deneme çözmeli yazımızda ayrıca ele aldık.

Deftere ne sıklıkla geri dönülmeli?

Defterin en çok ihmal edilen yanı tekrar düzenidir. Basit ve uygulanabilir bir takvim şöyledir: Soru deftere yazıldıktan sonraki üçüncü gün, ardından birinci haftanın sonunda ve son olarak bir ay sonra soru çözüme bakmadan yeniden çözülür. Her tekrarda sorunun yanına küçük bir işaret konur. Üç tekrarda da sorunsuz çözülen soru 'tamamlandı' olarak işaretlenir ve artık yalnızca son dönem genel tekrarında okunur.

Bu düzeni haftalık programa yerleştirmenin en kolay yolu, haftada bir gün yarım saati yalnızca deftere ayırmaktır. Cuma akşamı ya da Pazar sabahı gibi sabit bir zaman, alışkanlığın oturmasını kolaylaştırır. Aralıklı tekrarın mantığını ve diğer derslere nasıl uygulanacağını konu tekrarı nasıl yapılır yazımızda ayrıntılı bulabilirsiniz.

Defter tutarken en sık yapılan hatalar

Birinci hata, defteri süslemeye fazla zaman harcamaktır. Renkli başlıklar ve düzenli sayfalar güzel görünür ama defterin amacı estetik değil işlevselliktir; bir soruya beş dakikadan fazla ayırmamak yeterlidir. İkinci hata, çözümü kopyalayıp hatanın nedenini yazmamaktır. Nedeni yazılmayan soru, deftere girmemiş soru kadar az işe yarar.

Üçüncü ve en yaygın hata ise defteri yazıp bir daha açmamaktır. Tekrar takvimi olmayan bir defter, yalnızca vicdan rahatlatan bir arşive dönüşür. Dördüncü hata da defteri yalnızca sayısal dersler için tutmaktır; Türkçe paragraf, tarih ve coğrafya yanlışları da aynı titizlikle kaydedilmelidir, çünkü bu derslerdeki hatalar çoğu zaman tekrar eden okuma alışkanlıklarından kaynaklanır.

no10'da deneme analizi ve yanlış takibi

no10 Eğitim Kurumları'nda düzenli deneme sınavlarının ardından öğrencilerle birlikte deneme analizi yapılır ve hata türleri belirlenir. Öğrencinin defterine giren konular, etüt ve soru çözüm saatlerinde yeniden ele alınır; haftalık görevlendirme de bu tabloya göre güncellenir. Böylece defter, öğrencinin tek başına tuttuğu bir not olmaktan çıkar ve koçluk sürecinin bir parçasına dönüşür.

İzmir'deki Konak ve Karşıyaka şubelerimizde düzenlenen denemeler hakkında bilgi almak için İzmir Deneme Kulübü sayfasını inceleyebilirsiniz. 12. sınıf öğrencileri için analiz ve takip düzenini ise 12. sınıf YKS programımızda bulabilirsiniz.

no10 yaklaşımıyla öne çıkanlar

  • Deftere yalnızca bilgi eksiği, yöntem eksiği ve tahminle doğru yapılan soruları alın.
  • Her kayıtta ders, konu, tarih ve hata türünü etiketleyin.
  • Çözümü kendi cümlelerinizle yazın ve tek cümlelik bir ders çıkarın.
  • Soruları üçüncü gün, birinci hafta ve birinci ay sonunda yeniden çözün.
  • Haftada sabit bir yarım saati yalnızca deftere ayırın.

Deneme sonrası yanlış defteri nasıl tutulur? hakkında sık sorulan sorular

Hayır. Bilgi eksiğinden, yöntem bulamamaktan kaynaklanan yanlışlar ile tahminle doğru yapılan sorular deftere girmelidir. Basit işlem hataları ve kodlama dikkatsizlikleri ise defterin sonundaki dikkat listesine tek satırla yazılır. Böylece defter yönetilebilir boyutta kalır.

Tutulabilir. Fotoğraf ve not uygulamaları soruları hızlıca kaydetmeyi kolaylaştırır. Ancak çözümün ve hatanın nedeninin elle yazılması öğrenmeyi güçlendirir. Dijital defter tutan öğrenciler de tekrar takvimini aynı titizlikle uygulamalı, ders ve hata türüne göre etiket kullanmalıdır.

İlk denemeyle birlikte başlamak en doğrusudur. Ortaokulda yazılı kâğıtlarındaki hatalarla küçük bir defter tutmak bile alışkanlık kazandırır. Sınav yılının başında başlayan bir defter, son aylarda öğrencinin en değerli tekrar kaynağına dönüşür.

Evet. 8. sınıf öğrencileri de denemelerdeki yanlışları aynı yöntemle kaydedebilir. Bu yaşta sayfa yapısını sade tutmak, her soru için yalnızca konu, hata nedeni ve doğru çözümü yazmak yeterlidir. Velinin haftalık tekrar zamanını hatırlatması alışkanlığın oturmasına yardımcı olur.

no10'da her denemenin ardından öğrenciyle birlikte analiz yapılır ve hata türleri belirlenir. Bu analizden çıkan konular etüt ve soru çözüm saatlerinde ele alınır, haftalık görevlendirme buna göre güncellenir. Ayrıntılı bilgi için Konak veya Karşıyaka şubemizle iletişime geçebilirsiniz.

Kaynaklar

Bu yazıdaki sınav, okul ve öğrenme bilgileri aşağıdaki resmi ve bilimsel kaynaklara dayanır. Değişebilen tarih ve kurallar için ilgili kurumun güncel duyurularını kontrol edin.

  1. Cepeda ve ark. (2006). Distributed practice in verbal recall tasks: A review and quantitative synthesis. Psychological Bulletin, 132(3), 354-380 (aralıklı tekrarın kalıcı öğrenmeye etkisi) American Psychological Association
  2. Roediger ve Karpicke (2006). Test-Enhanced Learning: Taking Memory Tests Improves Long-Term Retention. Psychological Science, 17(3), 249-255 (kendini test etmenin kalıcı öğrenmeye etkisi) Association for Psychological Science
  3. Dunlosky ve ark. (2013). Improving Students' Learning With Effective Learning Techniques. Psychological Science in the Public Interest, 14(1), 4-58 (etkili öğrenme teknikleri üzerine kapsamlı inceleme) Association for Psychological Science

Bağlantıların son kontrolü: Ekim 2026

Detaylı bilgi almak ister misiniz?

YKS, TYT, AYT, LGS ve mezun sınıf programları hakkında bilgi almak için no10 Eğitim Kurumları ile iletişime geçebilirsiniz.